ABD merkezli New York Times’da İstanbul’da beklenen aka depremle ilgili yayımlanan analizde, Science dergisinde yayımlanan yeni çalışmayı temel alarak, geri arda yaşanan orta şiddetli depremlerin Ana Marmara Fayı üzerinde belirli bir bölgeye doğru ilerlediğini aktardı.
“İSTANBUL HEDEFTE OLABİLİR”
Analizde, Nisan 2025’te İstanbul’da hissedilen 6.2 büyüklüğündeki depremin bu zincirin son halkası olduğu hatırlatıldı. University College London’dan sismolog Stephen Hicks, NYT’ye yaptığı açıklamada, “İstanbul adeta nişan alınmış durumda” ifadelerini kullandı.
Science dergisinde yer meydan çalışmaya göre, son yıllarda gerçekleşen sarsıntılar, fayın 15–21 kilometrelik “kilitli” bir bölümüne doğru düzenli bir şekilde ilerliyor olabilir. Bu bölümde gerçekleşecek bir kırılmanın, İstanbul’da 7 ve üzeri büyüklükte yıkıcı bir deprem yaratma potansiyeli bulunduğu vurgulanıyor. Ancak zamanlamanın ve kırılmanın yönünün belirsizliğini koruduğu belirtiliyor.
“UZUN SÜREDİR SESSİZ OLAN FAY”
Araştırma, Kuzey Anadolu Fay Zonu’nun bir parçası olan Ana Marmara Fayı’nın, bilhassa İstanbul’un güneybatısındaki deniz altı kesiminin olağan dışı derecede sakin olduğuna işaret ediyor.
Fayın bu kısmı en son 1766’da aka bir deprem üretmişti ve o tarihten bu yana yaklaşık 160 kilometrelik bir bölüm kırılmadı.
Son 20 yılda bölgede kaydedilen dikkat çeken sarsıntılar şöyle sıralandı:
2011: Fayın batısında 5.2 büyüklüğünde deprem
2012: Doğusunda 5.1 büyüklüğünde deprem
2019: Orta kesimde 5.8 büyüklüğünde deprem
2025: Doğu ucuna yakın bölgede 6.2 büyüklüğünde deprem
Bilim insanlarına göre bu dizilim, bir “göç eden deprem deseni” olabileceğini düşündürüyor, ancak bu senaryonun kesin olmadığı da bilhassa vurgulanıyor.
BİLİM DÜNYASI İKİYE BÖLÜNDÜ
Araştırmada yer almayan Cornell Üniversitesi’nden uzman Judith Hubbard, bu ufak ölçekli sarsıntılar arasında bir göç ilişkisi olduğu iddiasına temkinli yaklaşıyor:
“Bunların birbirini takip ediyor gibi görünmesi tamamen tesadüf de olabilir.”
NYT ise ilim dünyasındaki farklı görüşlere rağmen, fayda uzun zamandır biriken gerilimin inkâr edilemez olduğunu belirtiyor. Gazetenin aktardığına göre, birçok araştırmacı İstanbul çevresinde kaçınılmaz bir aka depremin beklenmesi gerektiği konusunda hemfikir.
GFZ Helmholtz Yer Bilimleri Merkezi’nden sismolog Patricia Martínez-Garzón, “Depremler öngörülemez. Ancak olağan dışı sinyalleri erken fark etmek ve risk azaltma adımlarını güçlendirmek zorundayız.” değerlendirmesinde bulundu.
Hubbard ise İstanbul’da yaşanabilecek fazla aka bir depremin “yakın tarihin en ağır insani felaketlerinden biri” olabileceğini söyledi.
News
